Boek
Nederlands

De aardappelcentrale : roman

Atte Jongstra (auteur)
+1
De aardappelcentrale : roman
×
De aardappelcentrale : roman De aardappelcentrale : roman

De aardappelcentrale : roman

Genre:
Een groep kunstenaars houdt zich tijdens de Tweede Wereldoorlog bezig met het vervalsen van kunst.
Titel
De aardappelcentrale : roman
Auteur
Atte Jongstra
Taal
Nederlands
Uitgever
Amsterdam: Uitgeverij De Arbeiderspers, © 2019
263 p. : ill.
ISBN
9789029534543 (paperback)

Andere formaten:

Besprekingen

Een monument voor de pieper

Roman. In Atte Jongstra's jongste satire De Aardappelcentrale gaat het hoofdpersonage op zoek naar het gepaste monument voor de Onbekende Overlever.

Ergens aan het begin van De Aardappelcentrale zegt Atte Jongstra tongue in cheek dat zijn jongste boek een mooie aanvulling is op zijn romans Groente (1991) en Worst (2014). Gedrieën vertegenwoordigen ze de bestanddelen van een archetypische Hollandse maaltijd. Veel meer dan bij deze romans, 'die in wezen weinig met eten te maken hebben', sluit De Aardappelcentrale echter aan bij Jongstra's vrolijk misleidende historische romans De avonturen van Henry II Fix (2007) en De heldeninspecteur (2014). Namen die boeken op een liefdevolle manier de vaderlandse zelfverheerlijking in de achttiende en negentiende eeuw op de hak, dan is nu de beurt aan het laatste grote wapenfeit in de Nederlandse vertelling: de Tweede Wereldoorlog. De proloog die de parabel vertelt van een inhalige prins (Bernhard) die het zinnebeeld werd voor het krijgshaftige Nederland, voorspelt alvast weinig goeds.

De hoofdpersoon van De Aardappelcentrale is Chris Holtser, een jonge beeldhouwer zonder veel amb…Lees verder

De aardappelcentrale

Eerste zin. In 1945 hadden de geallieerde legers Duitsland bereikt en staken ze de Rijn over.

De verteller van Atte Jongstra’s nieuwste roman bezoekt in een bejaardentehuis een oudere dame die het onderwerp van de biografie waaraan hij werkt nog gekend heeft. Hij raakt er aan de praat met haar buurman. Chris Holtser, zoals de man heet, blijkt een bijzonder eigengereide kijk op de realiteit te hebben. ‘Het is een grote zeikboel’, zegt hij. ‘Altijd maar pissen. Ik sta de hele dag met dat ding in mijn hand.’

Maar ooit was het anders, ontdekt de verteller wanneer hij een paar pakken papier meeneemt die in Holtsers kamer rondslingeren. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was Holtser een beeldhouwer die uit vrees om opgeroepen te worden door de Duitse Arbeidsdienst een baantje als archivaris bij de dienst Monumenten zocht. Hij behoorde ook tot een vriendenkringetje dat grof geld verdiende met het maken van kopieën van bekende schilderijen, liefst van al met eten erop, zoals Van Goghs korenvelden, maar niet zijn Aardappeleters – dat zou h…Lees verder

Atte Jongstra (1956) heeft een vrij omvangrijk en gevarieerd oeuvre bij elkaar geschreven, waarin alle genres (fictie en non-fictie, van essay tot roman) door elkaar heen lopen. Steeds is de vraag: is iets (auto)biografisch, wel of niet waar gebeurd, begin of eind of het midden van een ‘verbazingwekkende wandeling’? Dat geldt ook voor ‘De Aardappelcentrale’, ogenschijnlijk een roman, maar eerder een anti-roman over de Tweede Wereldoorlog, gegroeid uit een pakket aantekeningen van een oud mannetje, à la Max Havelaar. (Jongstra is Multatuli-kenner.) De Aardappelcentrale is de naam van een groep zonder moraal (over)levende kunstenaars die profiteert van de oorlog door kunst te vervalsen en zich de status van ‘verzetsgroep’ aanmeet. In het kernverhaal (naast inleiding, intermezzi en verantwoording) is Chris Holtser, mislukt beeldhouwer, lid van die groep. Eerst werkt hij als ‘archivaris standbeelden’, later vlucht hij naar het bevrijde zuiden en wordt tolk bij de Amerikaanse ‘Monument Men…Lees verder

Lamzakkerigheid en gesjacher

Na 'Groente' en 'Worst' verschijnt nu 'De Aardappelcentrale'; over opportunisme in de oorlog.

Atte Jongstra is de schrijver van een groot en divers oeuvre dat in 2016 bekroond werd met de Constantijn Huygensprijs. Vorig jaar schreef hij over zijn stukgelopen huwelijk in 'Worst', zijn eerste roman was getiteld 'Groente', en nu komt hij met een nieuwe roman, 'De Aardappelcentrale', waarmee hij 'de klassieke drieslag van de Hollandse maaltijd - piepers, groente en vlees' voltooit. Ik noem het omdat het typerend is voor Atte Jongstra: je kunt ervan uitgaan dat hij je voor de gek houdt, maar zeker weten doe je het niet.

In 'De avonturen van Henry II Fix' (2007), een fictieve autobiografie van een 19de-eeuwse encyclopedist uit Zwolle, maakte Jongstra de lezer wijs dat hij zou zijn gestuit zijn op een oud manuscript. Deze Multatuliaanse truc haalt Jongstra opnieuw uit in 'De Aardappelcentrale'. De schrijver krijgt een stapel papieren in handen, artikelen en notities van beeldhouwer en archivaris Chris Holtser uit 1944 en '45. Zoals Droogstoppel in 'Max Havelaar' het 'pak va…Lees verder

Over Atte Jongstra

CC BY-SA 4.0 - Foto van/door Vysotsky

Atte Jongstra (Terwispel, 13 augustus 1956) is een Nederlands schrijver en essayist, en daarnaast recensent voor NRC Handelsblad. Hij publiceerde ook onder de pseudoniemen Arno Breekveld en Arno II von Brechelhain. Hem is in 2016 de Constantijn Huygens-prijs toegekend.

Levensloop

Jongstra studeerde Nederlands aan de Universiteit van Amsterdam. In 1985 debuteerde hij met De Multatulianen. In 1990 ontving hij de Geertjan Lubberhuizenprijs voor De psychologie van de zwavel, in 1996 de Jan Greshoffprijs voor Familieportret, in 2009 ontving Jongstra de Max Pam Award voor zijn boek Klinkende ikken, verschenen in de reeks Privé-domein.

Zijn roman De avonturen van Henry II Fix (2007) schreef Jongstra naar aanleiding van de aanschaf op een veiling van een drietal kisten vol manuscripten en andere documenten van deze 18e-eeuwse levenskunstenaar en encyclopedist uit Zwolle.

Lees verder op Wikipedia