Boek
Nederlands
Het levensverhaal van Willem Verhulst, een Vlaming die zich tijdens de Tweede Wereldoorlog ontwikkelt tot een overtuigde collaborateur met de Duitse bezetter, gecombineerd met het verhaal van het huis waarin Verhulst woonde.
Titel
De opgang : roman
Auteur
Stefan Hertmans
Taal
Nederlands
Uitgever
Amsterdam: De Bezige Bij, 2020
412 p. : ill.
ISBN
9789403101316 (hardback)

Besprekingen

De SS'er in het Patershol

Twintig jaar lang betrok Stefan Hertmans een pand in het Gentse Patershol. Pas nadien ontdekte hij dat er daar een vooraanstaand SS'er had gewoond, vader van de latere geschiedenisprofessor Adriaan Verhulst. In De opgang brengt Hertmans deze turbulente geschiedenissen ingenieus tot leven.

'Niemand is veilig voor het algehele gevoel dat alles met alles samenhangt', staat er ergens in De opgang. Visionaire woorden. Want kijk, wat deze recensent overkomt. Nietsvermoedend maar met grote nieuwsgierigheid sla je de drukproef van de nieuwe Hertmans open. En al op de eerste pagina's ontdek je dat zijn hoofdrolspeler Willem Verhulst (1898-1975), de 'unempatische' collaborateur van later, zijn vroege jeugdjaren heeft doorgebracht in de Berchemse straat waar je nu woont. Meer zelfs, dat zijn diamantslijpende vader misschien wel een atelier had achter het huis dat je betrekt en zijn zus een dansstudio.

Hertmans is het komen traceren, maar weet nét niet de vinger te leggen op de Antwerpse plek van zijn dubieuze held. Maar dat er geheime verbindingen lopen van deze straat naar het Gentse huis dat in De opgang centraal staat, is verrassend.

Stefan Hertmans (69), bijna veertig jaar schrijver, maakte de laatste jaren (ook internationaal) furore met in geschieden…Lees verder

Belgikske nikske

De opgang is een van Stefan Hertmans' beste romans - een donker, zorgwekkend en beheerst boek, waarin lijden, geweld en dreiging zodanig worden beschreven dat de actuele werkelijkheid er als een virus besmet mee blijkt te zijn.

'België is ziek aan de jaren veertig', zo opende socioloog Luc Huyse zijn boek Onverwerkt verleden over de collaboratie en de repressie. Een paar weken terug voegde hij daar nog aan toe in Humo: 'Inmiddels ben ik ervan overtuigd dat we destijds niet ziek genoeg geweest zijn. We zijn te snel in slaap gevallen.' Met zijn nieuwe roman lijkt Stefan Hertmans zijn lezers wakker te willen schudden door het levensverhaal te vertellen van een 'foute' Vlaming: Willem Verhulst, geboren in 1898 en overleden in 1975, met als lijfspreuk 'voor 't Belgikske, nikske!', en hoogstpersoonlijk verantwoordelijk voor de deportatie van, en dus de moord op, een groot aantal landgenoten. Dat er, verbazingwekkend genoeg, over Verhulst online nauwelijks informatie is terug te vinden, is meteen een eerste bestaansreden voor dit boek.

De opgang ligt overduidelijk in de lijn van Oorlog en terpentijn uit 2013 en De bekeerlinge uit 2016, en de drie boeken vormen een trilogie waarin dezelfde methode wor…Lees verder

Begin 2000 leert de auteur het boek “Zoon van een ‘foute’ Vlaming” van Adriaan Verhulst kennen. Hij komt daardoor te weten dat hij 20 jaar in een huis gewoond heeft dat lange tijd bewoond werd door een SS'er. De auteur ontwikkelt twee verhaallijnen. Enerzijds is er het levensverhaal van Willem Verhulst. Over zijn gezin, waarbij vooral zijn echtgenote, een pacifistisch Mientje, en zijn minnares Griet in beeld komen. De auteur schetst hoe Willem evolueert tot een overtuigde en radicale flamingant en collaborateur met de Duitse bezetter. Anderzijds is er de woning die een zekere onweerstaanbare aantrekkingskracht op de auteur had en die hij in een opwelling kocht in 1979. In de kamers van het huis liggen heel wat verhalen bezonken. Beide verhaallijnen, die elkaar afwisselen, zijn gebaseerd op historische feiten en uitgebreid bronnenmateriaal, aangevuld met de verbeelding van de auteur. Het geheel is mooi in elkaar gevlochten tot een boeiend en spannend verhaal. Waar oorlog woedt, sympath…Lees verder

Over Stefan Hertmans

Stefan Hertmans (Gent, 31 maart 1951) is een Belgisch schrijver, dichter en essayist.

Hij is auteur van een literair en essayistisch oeuvre (poëzie, roman, essay, theatertekst, kortverhaal) dat hem in binnen- en buitenland bekend maakt. Zijn gedichten en verhalen verschenen in het Frans, Spaans, Italiaans, Roemeens, Kroatisch, Duits, Bulgaars. Hertmans doceerde aan het Stedelijk Secundair Kunstinstituut Gent en de Koninklijke Academie voor Schone kunsten (KASK, Hogeschool Gent) en leidde er het Studium Generale tot oktober 2010. Hij gaf lezingen aan de Sorbonne, de universiteiten van Wenen, Berlijn en Mexico City, Library of Congress (Washington), University College London. Zijn werk verscheen onder meer in The literary Review (Madison) The Review of contemporary fiction (Illinois) en Grand Street (New York). Hertmans werkte mee aan tijdschriften zoals Raster, De Revisor, Het Moment, NWT, Yang, Dietsche Warand…Lees verder op Wikipedia